หวยคือจุดเริ่มต้น ก่อนจะมาเป็นลอตเตอรี่

หวยคือจุดเริ่มต้น ก่อนจะมาเป็นลอตเตอรี่

ไม่เพียงแต่คนไทยที่นิยมเสี่ยงดวงลุ้นโชค ผู้คนจากทั่วทุกมุมโลกก็เช่นกัน หวย มีมาแต่สมัยโบราณ วิถีชีวิตของคนไทยสมัยปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ของเรานั้น ยึดถือศาสนา ประเพณี ความเชื่อ ความศรัทธาเป็นที่ตั้ง ทำให้หวยเกิดขึ้นและผูกพันกับวิถีชีวิตของคนไทยในทุกสายอาชีพอย่างแน่นแฟ้น และมีพัฒนาการมาจนถึงปัจจุบันและพัฒนาไปสู่ลอตเตอรี่เสี่ยงโชคอย่างถูกกฏหมาย และวันนี้เรามีเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับจุดเริ่มต้นของหวยก่อนจะพัฒนามาเป็นลอตเตอรี่มาฝากให้ได้เรียนรู้ไปพร้อม ๆ กันค่ะ

ย้อนกลับไปในช่วง พ.ศ 2360 “หวย” เริ่มต้นขึ้นจากกลุ่มชนชาติจีนที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานทำการค้าในประเทศไทย รู้จักกันในชื่อ“ฮวยหวย” แปลเป็นภาษาจีนว่า “ชุมนุมดอกไม้” ซึ่งเรียกตามภาพแกะสลักรูปดอกไม้ที่นิยมแกะลงบนใบหวย ต่อมาพัฒนาการเขียนชื่อบุคคลสำคัญด้วยอักษรจีนลงบนป้ายขนาดเล็ก รวม 36 ป้าย โดยเจ้ามือหวย จะเลือกแผ่นป้าย 1 แผ่นนำมาใส่กระบอกปิดฝามิดชิดแล้วแขวนไว้บนหลังคาเพื่อให้ผู้เล่นทาย ว่าเป็นชื่อของใคร โดยเจ้ามือจะจ่ายให้กับผู้ถูกในอัตรา 30 ต่อ 1

ครั้งในปีพ.ศ. 2375 โรงหวย ก่อตั้งขึ้นเพื่อหวังกระตุ้นเศรษฐกิจ ในสมัยรัชกาลที่ 3 ซึ่งคนนิยมนำเงินไปฝังดินไว้ จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าสัว “จีนหง” นายอากรสุราสมัยนั้นตั้งโรงหวยขึ้น โดยเริ่มใช้อักษรไทยจำนวน 34 ตัว โดยตัดอักษร ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ศ ษ ทิ้งไปเพราะเขียนยาก และเรียกว่า “หวย ก.ข.” ตั้งแต่นั้นมา รัฐเป็นคนตั้งโรงหวย โดยให้เอกชนรับสัมปทาน และพระราชทานบรรดาศักดิ์นายอากรในสมัยนั้นให้เป็น“ขุนบาน”และถือเป็นรายได้หลักของรัฐบาลในสมัยนั้น

ต่อมาสมัยของรัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชดำริ ที่จะยกเลิกการเล่นพนัน เนื่องจากผู้คนนิยมเล่นหวยมากเกินกว่าที่รัฐจะจัดให้ ทำให้เกิดขุนบานเถื่อนขึ้นทั่วประเทศ แต่เนื่องจากรัฐบาลยังต้องการรายได้จากอากรหวย จึงค่อย ๆ ทยอยยกเลิกอากรทีละน้อยตามลำดับ จนกระทั่งในวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2417 ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทางการได้เริ่มออกลอตเตอรี่ขึ้นเป็นครั้งแรก

โดยมีที่มาจากนิทรรศการ “โรงมุเซียม” ซึ่งทหารมหาดเล็กได้เชิญให้บรรดาพ่อค้านานาชาตินำสินค้ามาจัดแสดงและออกตั๋ว “ลอตเตอรี่” ตามแบบประเทศยุโรป เพื่อให้ผู้มาซื้อสินค้าได้ลุ้นโชค ซึ่งมีทั้งเงินรางวัลและสินค้าพิเศษ หากรับเงินสดก็จะถูกหัก 10 % และครั้งนั้นรายได้ทั้งหมดถูกนำไปทำนุบำรุงกิจการด้านสาธารณกุศล

หลังสงครามโลกในปี พ.ศ.2466 รัชกาลที่ 6 ทรงมีพระราชดำริให้ออกลอตเตอรี่เสือป่าล้านบาท จำหน่ายในราคาฉบับละ 1 บาท เพื่อนำรายได้มาบำรุงกองเสือป่าอาสาสมัคร หรือกองลูกเสือไทยในสมัยนี้ ซึ่งนับเป็นแนวทางที่พัฒนามาสู่การออกสลากกินแบ่งรัฐบาลในปัจจุบัน โดยสมัยนั้นเป็นการนำเลขที่ออกรางวัลใส่กล่องทึบ แล้วใส่ลงในไหที่เตรียมเรียงไว้จากหลักหน่วย สิบ ร้อยไปจนถึงหลักแสน และมีกรรมการทำหน้าที่จับสลากว่าจะเป็นการออกรางวัลครั้งที่เท่าไร และทำการล้วงกล่องที่ใส่หมายเลขออกมาจากไหและเปิดแสดงต่อหน้ากรรมการ และผู้เข้าชมการจับรางวัล และยกเลิกกิจการไปในปี พ.ศ. 2459

ส่วนสลากกินแบ่งรัฐบาลในปัจจุบันเริ่มอย่างเป็นทางการ หลังการสถาปนาสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลในวันที่ 5 เมษายน 2482 และได้รับการพัฒนาเรื่อยมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน โดยมีการออกสลากกินแบ่งรัฐบาลทุกวันที่ 1 และ 16 ของทุกเดือน